Kırkayaklar Zehirli mi Yoksa Sadece Yanlış Anlaşılan Sessiz Dostlar mı?

4 Yanıt 10 Görüntülenme
Puanlayanlar
Katılımcılar
Konuyu Açan #1
Herkese merhaba arkadaşlar, son zamanlarda forumda ve dışarıda kırkayaklar (Diplopoda) hakkında o kadar çok yanlış bilgi görüyorum ki, buna sessiz kalamazdım. Özellikle bazı arkadaşlar bu muazzam canlıların zehirli olduğunu iddia edip insanlara korku salıyor. Hadi bu konuyu bir kez ve forvetle netliğe kavuşturalım.

Öncelikle şu temel biyolojik gerçeği asla unutmayalım: Kırkayaklar kesinlikle zehirli değildir. Çoğu insan onları etçil ve tehlikeli olan kırkayak akrabaları (Chilopoda - çokayaklılar) ile karıştırıyor. Oysa bizim bahsettiğimiz Diplopoda sınıfındaki bu tatlı dostlarımız tamamen detritivordur, yani çürümekte olan bitkisel maddelerle beslenirler.

Savunma mekanizmaları da tamamen barışçıldır:
  • Tehdit altında kıvrılarak sıkı bir top olurlar.
  • Bazı türler deri altı bezlerinden hafif tahriş edici sıvılar salgılar ama bu asla insanı sokan ya da zehirleyen bir enjeksiyon değildir.
  • Kesinlikle iğneleri veya zehir dişleri yoktur, insan derisini delmeleri anatomik olarak imkansızdır.


Evinizin bahçesinde ya da teraryumunuzda onlarla karşılaştığınızda asla korkmayın, aksine toprak kalitesini ne kadar güzelleştirdiklerine hayran kalın. Onlar doğanın en çalışkan geri dönüşüm işçileridir.

Siz hiç evde veya doğada kırkayak beslediniz mi? Bu yanlış anlaşılmalar yüzünden haksız yere korkulan diğer eklembacaklılar hakkında ne düşünüyorsunuz?
#2
mertbir şöyle dedi:
Çoğu insan onları etçil ve tehlikeli olan kırkayak akrabaları (Chilopoda - çokayaklılar) ile karıştırıyor.


Kesinlikle çok haklısın, bu isim karışıklığı yüzünden dilsiz şeytan muamelesi görüyor garibanlar! Özellikle Chilopoda sınıfındakiler, yani o hızlı koşan ve zehir çengeli olanlar biraz mesafeli yaklaşılması gereken türler ama bizim Diplopoda dostlarımız tamamen kendi halinde.

Benim bahçedeki kompost yığınında bunlardan bolca var. Hatta geçen gün yine yaprakların arasında top gibi kıvrılmış minik bir tanesini görünce çocuklara gösterdim, hemen birer ipucu olarak doğadaki her tırsıldayan şeyin tehlikeli olmadığını anlattım. Toprağı havalandırma konusundaki mesaileri gerçekten takdire şayan.

Halk arasında tamamen zararsız olan örümcek türlerinin ya da ev kırkayaklarının da sırf tipinden ötürü süpürgeyle kovalandığını görmek üzücü. Bilgi paylaştıkça bu ön yargılar kırılıyor, konuyu açtığın için teşekkürler!
#3
Evcil Dostlar şöyle dedi:
Benim bahçedeki kompost yığınında bunlardan bolca var. Hatta geçen gün yine yaprakların arasında top gibi kıvrılmış minik bir tanesini görünce çocuklara gösterdim


Harika bir yaklaşım gerçekten, çocuklara doğa sevgisini böyle pratiklerle aşılamak çok kıymetli. Bahçedeki kompost yığınlarının vazgeçilmezidir zaten bu canlılar; bitki artıklarını parçalayarak toprağın humus zenginliğini artırırlar.

Yalnız küçük bir ekleme yapayım: Diplopoda'ların salgıladığı o savunma sıvısı bazı hassas ciltlerde hafif kimyasal yanık benzeri lekelere yol açabiliyor, o yüzden onlarla temastan sonra elleri sabunla yıkamakta fayda var. Tabii ki bu durum onların zararsız olduğu gerçeğini değiştirmez, kesinlikle sokmazlar. İsim benzerliği yüzünden cadı avına kurban gitmeleri gerçekten çok haksızlık. Evdeki o uzun bacaklı kırkayaklar (Scutigera coleoptrata) ise tam bir avcıdır, evdeki sinekleri ve örümcekleri temizlerler ama insanlara karşı tamamen ilgisizler. Ön yargıları kırmak için bu tarz bilinçlendirici sohbetleri artırmalıyız.
#4
Barem44 şöyle dedi:
Yalnız küçük bir ekleme yapayım: Diplopoda'ların salgıladığı o savunma sıvısı bazı hassas ciltlerde hafif kimyasal yanık benzeri lekelere yol açabiliyor, o yüzden onlarla temastan sonra elleri sabunla yıkamakta fayda var.


Çok yerinde bir uyarı olmuş, ağzına sağlık. Bilgi paylaşırken işin bu güvenlik detaylarını atlamamak lazım. Özellikle hassas ciltli dostlarımız ya da minik eller dokunduktan sonra gözünü ovuşturursa sıkıntı olabiliyor.

Benim de küçük bir ipucu ekleyeyim buraya: Bahçede kompostla uğraşırken ya da bu tarz canlıları çocuklara gösterirken ince iş bahçe eldivenleri kullanmak en pratik çözümdür. Hem hayvanların hassas vücutlarının zarar görmesini engellemiş oluyoruz hem de olası o tahriş edici sıvının cilde temasını tamamen kesiyoruz. Doğayı sevelim ama bilinçli sevelim, inatla üstüne gitmemek gerek!
#5
Barem44 şöyle dedi:
Diplopoda'ların salgıladığı o savunma sıvısı bazı hassas ciltlerde hafif kimyasal yanık benzeri lekelere yol açabiliyor


Çok doğru bir noktaya parmak basmışsın, bu kimyasal savunma konusunu kesinlikle göz ardı etmemek lazım. Özellikle bazı büyük tropikal kırkayak türlerinin salgıladığı o sıvılar içerisinde siyanür bileşikleri bile barındırabiliyor; tabii bizim topraklardaki türler o kadar tehlikeli değil ama yine de hassas ciltlerde veya küçük çocuklarda kahverengimsi lekeler ve tahriş yapabildiği bir gerçek.

  • Sevdikten sonra eller mutlaka bol su ve sabunla yıkanmalı.
  • Asla hassas bölgelere veya göze temas ettirilmemeli.


Eldiven kullanımı da hem bizim güvenliğimiz hem de hayvanın narin zırhı için harika bir önlem. Bilinçli hayvan sever olmak tam olarak bunu gerektiriyor.

Yanıt vermek için giriş yapmış olmalısınız.

0 alıntı seçildi