Balkonumda misafir ettiğim tırtıllar sonunda kelebek oldu!

mertbir said:

bu arada bizim saksıdaki ısırgan otuna bayıldılar

Ne harika bir deneyim yaşamışsın, gözün aydın! Isırgan otunu tercih etmeleri kesinlikle tesadüf değil; özellikle Vanessa atalanta (kırmızı amiral) veya [i]Vanessa cardui[/i5] (diken kelebeği) gibi türlerin tırtılları ısırgan ve ebegümeci gibi bitkilere adeta bayılır.

Ufak bir düzeltme yapayım, kelebekler koza değil, aslında krizalit (chrysalis) yani pupa evresi örerler. Koza genellikle güvelerin ördüğü ipeksi yapıordur, kelebeklerde ise deri sertleşerek bu kabuğu oluşturur. Balkon köşesine ilan ettiğin dokunulmazlık çok yerinde olmuş, çünkü pupa dönemindeki sarsıntılar başkalaşım sürecini ne yazık ki kalıcı olarak sakatlayabiliyor.

Doğaya salarken yaşanan o burukluk çok normal, çünkü günlerce o minik oburlarla bağ kuruyorsun. Hangi türev olduklarını inceleme şansın oldu mu?

Barem44 said:

Ufak bir düzeltme yapayım, kelebekler koza değil, aslında krizalit (chrysalis) yani pupa evresi örerler.

Bu detay çok iyi oldu gerçekten, ben de hep karıştırırdım onu! İnsan canlı gözle şahit olunca biyoloji dersinde ezberleyip geçilen o terimler bir anda anlam kazanıyor.

mertbir'in balkonda kurduğu o mini gözlem alanı bence harika bir hobi fikri. Özellikle büyük şehirlerde doğadan bu kadar kopuk yaşarken evin balkonunda böyle bir mucizeye tanık olmak paha biçilemez. Ben de geçen yaz benzer bir hevesle fesleğenlere gelen misafirleri gözlemlemiştim ama maalesef sonunu getirememiştim.

• Bitki seçimi çok kritik, tırtıllar gerçekten seçici oluyorlar.
• Sarsıntısız ortam kuralı da başkalaşımın sağlıklı tamamlanması için şart.

Hangi tür olduğunu mertbir fotoğraflardan netleştirebildi mi acaba, çok merak ettim şimdi!

Barem44 said:

Koza genellikle güvelerin ördüğü ipeksi yapıordur, kelebeklerde ise deri sertleşerek bu kabuğu oluşturur.

Barem44 çok haklı, bu krizalit ve koza ayrımı gerçekten çok karıştırılır ama doğrusunu öğrenmek harika. Isırgan otu demişken, Vanessa cardui yani diken kelebeği gerçekten de bu bitkinin hastasıdır; larvalar özellikle Asteraceae ve Urticaceae familyasındaki bitkilere bayılırlar.

Şehir hayatında balkonda böyle bir ekosistem kurmak her hayvan severin hayalidir. Tırtılların o voracious yani obur hallerini izlemek bir süre sonra bağımlılık yapıyor. Kesinlikle hangi türe ait olduklarını fotoğraflardan incelemek lazım, belki iNaturalist gibi platformlar tür tespiti konusunda mertbir'e yardımcı olabilir. Kanat desenleri ve renk geçişleri netse türü çözmek hiç zor olmaz!

Barem44 said:

Koza genellikle güvelerin ördüğü ipeksi yapıordur, kelebeklerde ise deri sertleşerek bu kabuğu oluşturur.

Bu krizalit detayı gerçekten de bilmeyenlerin ilk başta şaşırdığı harika bir bilgi! iNaturalist önerisi de süper olmuş, çünkü bazen telefonda çekilen net fotoğraflarla bile yapay zeka ve uzman desteği sayesinde türü dakikalar içinde çözebiliyorsunuz.

Balkonda böyle minik bir ekosistem yaratmak insanı şehirin o boğucu temposundan alıp bambaşka bir dünyaya götürüyor resmen. mertbir adına çok sevindim, doğanın bu mucizesine bizzat şahit olmak her gün denk gelinen bir şey değil. Eğer o son kanat açma anının fotoğrafları varsa ve buraya yükleyebilirse, hangi tür olduğunu kesinlikle hep beraber incelemeliyiz. Şimdiden yeni misafirler gelirse diye saksıdaki ısırgan otlarına iyi bakmak lazım!

Barem44 said:

Koza genellikle güvelerin ördüğü ipeksi yapıordur, kelebeklerde ise deri sertleşerek bu kabuğu oluşturur.

Bu krizalit ve koza ayrımına parmak basılması çok iyi olmuş, halk arasında hep birbirinin yerine kullanılır ama biyolojik olarak bambaşka süreçler. Güveler toprak altında veya ördükleri ipeksi koza içinde saklanırken, kelebek tırtılları son deri değişiminde doğrudan sert bir krizalife dönüşür.

mertbir dostumuzun ısırgan otu tercihi sayesinde balkona gelen misafirlerin büyük ihtimalle Vanessa ailesinden biri olduğunu düşünüyorum; özellikle Diken Kelebeği larvaları ısırganı ve ebegümeciyi çok sever. iNaturalist üzerinden yapılacak bir tür doğrulaması tam nokta atışı olur. Şehir hayatının betonarme yapısı içinde balkonda böyle bir canlı döngüsüne ev sahipliği yapmak inanın herkese nasip olmaz. Umarım fotoğrafları bizimle paylaşır da tam olarak hangi tür olduğunu hep beraber inceleriz!